Category Archives: Erotelezh

La legisto, Bernard Schlink, bro-Alamagn (1995)

la_legistoGant Schlink em boa lennet La circoncision c’hoazh, a oa pell a vezañ ur bennoberenn, hep bezañ displijus.

Ar fed e vije awenet kalz gant buhez ar skrivagner e-unan eo a ro pebr d’ar romant-mañ, Al lenner, emichañs. Hennezh a zo war un dro un dezrevell-deskiñ, ur romant karantez, ur romant diwar-benn ar brezel, ur preder diwar-benn ar vuhez, ar gablusted, ar giriegezh, kontet gant gerioù resis ha fromus, en un endro restaolet seul welloc’h m’eo an hini rik m’en deus bevet Bernard Schlink d’ar mare ma oa a-oad gant an dezreveller. Pep tra a son gwirion, ha daoust da se e teu nerzh ar faltazi da wellaat ar vuhez, en em gav degouezhioù a skoulm gwelloc’h an itrik. Mont a ra kalz pelloc’h eget un dezrevell-vuhez.

Ur soñj diazez a sturia an traoù hag a ro e liv dreistordinal d’ar romant, en dije gellet kaozeal eus ar brezel evel nousped hini a-hend-all.

A-benn ar fin e teuan a-benn da gompren, gant Al lenner / La legisto, perak en deus graet kement a verzh Bernard Schlink gant al levr-mañ ha betek ar Stadoù Unanet. Rastellet en deus ur bern prizioù lennegel. Lennet e vez buan, hag en eskemm, e chom pell er spered. N’eo ket ur souezh e seblantfe e levrioù all bezañ divlaz goude an taol-kaer-se : ret eo lenn anezho e skeud e bennoberenn emichañs.

Advertisements

Manuel de civilité pour les petites filles à l’usage des maisons d’éducation, Pierre Loüys, Frañs (1926)

manuel de civilite pierre louysSetu gwir hudouriezh, a-benn ar fin, kuzhet e vez e lec’hioù dic’hortoz a-wezhioù 🙂

N’eo ket gwall hir al levrig, a-boan 30 pajennad en ur gontañ un nebeut skeudennoù ha n’eo ket stank an destenn ennañ tamm ebet. Un heuliad frazennnoù berr pe verroc’h a gaver e-barzh, sañset reiñ kuzulioù d’ar merc’hed vihan met o klask o hent etre erotelezh ha pornografiezh.

Peadra zo da souezhiñ gant al lennegezh-mañ ha ne zouj tabou ebet ; koulskoude, n’heller ket bezañ feuket da vat : hollvezant eo ar fent. Anat eo emaer amañ o vourjinañ hag o tornata fañtasmoù etre tud deuet. Hag e komprener ne oa hon holl vombardioù kozh nemet strouilhed touet, ar pezh ne vezer ket atav evit raksantiñ pa seller ouzh o luc’hskeudennoù gwenn-ha-du ken sirius, mourroù hag all.

Skañv, farsus ha … rostus eo.

Penaos an diaoul em eus gellet dianaout ken pell seul zedennusat skrivagner ?


E donder va hunvre, Barzoniez klok, Naig Rozmor (1977-2013)

e donder va hunvreUr soñj dreist eo bezañ embannet en un torkad nemetañ an holl varzhoniezh bet savet gant Naig Rozmor hec’h-unan (n’eus ket anv a droidigezhioù el levr-mañ). Ur poltred klok a-walc’h eus ar plac’h ma oa-hi a vez roet deomp dre ar prenestr-se, ha tro em eus bet da zizoloiñ ur bersonelezh dispar, dieub ken e oa, evit he mare dreist-holl. Marteze eo peogwir he doa bevet ouzpenn 50 vloaz a-raok en em reiñ da skrivañ e brezhoneg, hag he doa bet amzer, eta, da deurel ur sell a-gil war he buhez kent. Ur c’hourlakadenn n’eo ken evel-just, diaes eo gouzout penaos e oa ez-yaouank, ha ne gomz ket nemeur diwar-benn traoù prevez. Ar varzhoniezh En ano ar frankiz a vije enni, marteze, un alc’hwez da gompren ar prantad-se eus he buhez, piv oar ?

Gouest eo bet Naig da gaozeal fraezh, ha yac’h, evel m’hel lavar hec’h-unan, eus karantez ar c’hig, en Hosanna pe Kregin, va barzhoniez muiañ-karet ganti. Ur skeudenn marzhus a ro eus ar garantez. Diwar-benn traoù all ez eus kalz a elevez enni, em eus soñjet en ur lenn meur a wezh diouzh renk Proella. Fent a zeu ivez dindan he fluenn evel en ton kan-ha-diskan An dibab, pell e gentel eus tonioù hengounel evel Ar merc’hed diwar ar maez pe Ar gazeg, seksel-spontus… ar pezh a ra vad e lenn evel-just.

Lennet e vez aes-tre al levr, evel pa vije komz-plaen e gwirionez, gant ar yac’h hag eeun m’eo ar brezhoneg anezhañ. Skrivañ a rae Naig Rozmor en un doare barzhoniel, ha pa skrivfe komz-plaen, kouskoude ne gav ket din e vije barzhoniezh gwir kement tra a zo bet embannet ganti dindan an anv-se. Ar gwerzennoù ne vezont ket muzuliet alies, hag anzav a ran e kavan gwelloc’h a-galz an testennoù m’eo bet betek penn he soñj ha m’he deus labouret betek tizhout ur framm strizh, klaseloc’h. Ar re-se a gavan brav-meurbet, hag aesoc’h eo din rannañ santadurioù ar skrivagnerez drezo. Ur varzhoniez gwregel-tre eo a-benn ar fin, he dije kavet he flas digudenn war lec’hienn Plijadur 🙂

Pa vezen war va studioù brezhonek o studial Ar Mestr e oa bet deskrivet Naig Rozmor gant Frañsez Favereau evel ur plac’h friant. Klotañ  a ra brav ganti a gav din. Me lavarfe ouzhpenn e oa un ene frank ha goulaouüs. Un dra vat eo bezañ adlakaet hec’h oberenn varzhoniel er gouloù. Lakaet eo bet an testennoù e galleg gant Maguy Kerisit, da gaout ledanoc’h gwerz d’al levr marteze. Tech gwan al levr, evel re alies e brezhoneg, eo ar skeudennoù a ya da heul an testennoù : n’eus nemet al livioù anezho a gavfen brav. Kenkoulz e vije bet en em gontantiñ eus an testennoù, hervezon. Met evit plijout d’an holl…


50 nuances de Grey, E.L. James (levrennoù 1,2,3), bro-Saoz (2011)

50 nuances 123 francaisDiskaret a-walc’h e oa bet an drilogiezh-mañ dirazon evit ma tivizfen chom hep e lenn. Etretant on en em gavet meur a wezh gant ur vignonez a zo tik ouzh ar romant hag a gomz alies diwar e benn : troet em eus va chupenn evit abegoù sokial eta, evit gellout eskemm ganti war he sujed muiañ-karet.

N’eo ket bet ur binijenn e lenn dre m’eo deuet brav gant an aozerez ar senennoù erotel : ar c’hentañ levrenn, dreist-holl, zo dedennus-rezonabl. Met pa jeder ez eus ouzhpenn 1200 pajennad war an hevelep tem, ha pa ouezer eo a-boan ma c’hell al levr-mañ kevezañ ouzh n’eus forzh peseurt romant embannet gant Harlequin e-keñver istor, eo hir memestra.

Ar pep heverkañ adalek ar pajennoù kentañ eo al live yezh dister implijet gant E.L. James. Pep tra zo kontet en amzer-vremañ, ha pa zigorer al levr e n’eus forzh peseurt pajenn e vezer skoet gant an itik m’eo ar yezh -betek bezañ droch. (Stourm a ran ouzh ar c’hoant da ginnig ur bomm tennet eus al levr…) En em voazañ a reer goude ur prantad koulskoude. Displijet on bet dreist-holl gant an tudennoù, koant-meurbet ha pinvidik evel n’heller ket ijinañ : bez em boa ar santimant da lenn romant buhez Barbie ha Ken. D’an oad m’on erru, seurt karantezioù etre tud a gredfer achapet eus uzin c’hoarielloù Mattel n’hellont ket mui va lakaat da hunvreal. Dipitet on, a-benn ar fin, e vije sot a-walc’h an dud evit kavout mat seurt keusteurenn marc’had-mat : pa lavaran an dud, e tlefen kaozeal diwar-benn ar merc’hed nemetken, pa vez lennet ar best-seller-mañ gant merc’hed dreist-holl…

Dedennus e c’hell bezañ gouzout penaos eo bet skrivet ar romant-mañ : ur fan-fiction diwar-benn Twilight e oa e penn kentañ ! Pa veze kavet re bornografel senennoù ‘zo gant tud ar blogoù a embanne E.L. James enno, he deus strollet he zestennoù en ur blog dezhi hec’h-unan, cheñchet anvioù an tudennoù (a oa Edward Cullen ha Bella Swan, eta, e-lec’h Christian Grey hag Anastasia Steele !) ha… graet berzh. Ur produ 100% rouedel eo en ur mod.

Dedennusoc’h e kavan rambreal diwar-benn planedenn dreistordinal al levr-mañ ha diwar-benn ar brud en deus degaset d’he skrivagnerez, eget koll amzer gant istor karantez diroufenn he zudennoù.

Fin, diaes eo chom hep lenn ul levr en deus graet kement a verzh. Ha marteze e vo kentelius d’ar baotred, da c’houzout petra a zegas c’hwiti d’ar merc’hed a-vremañ ?

Evit ar fan-fictions niverus a zo bet skrivet diwar-benn 50 nuances de Grey, ne gontit ket warnon. Me, n’on ket mazochist 😉