Category Archives: Albomoù

Le loup en slip 1, 2 , 3, 4, Lupano, Itoïz, Cauuet, Frañs (2016, 2017, 2018, 2019)

Doareoù bannoù-treset evit ar vugale, ha bihan a-walc’h, eo ar rummad levrioù-mañ. Ur c’hoari menegiñ anezho a vez graet gant Lupano er bannoù-treset Les vieux Fourneaux, setu perak em eus bet c’hoant da welet petra e oant.

C’hoarvezout a ra an traoù en ur c’hoad, a vez adsavet ennañ ar gevredigezh a-vremañ. An engroez gredus, ar werzhourien, ar polis… a vez anavezet diouzh ar c’hentañ sell. Nebeut a bozioù a zo, met dibabet mat, hag, ar pezh a gavan-me plijus, dibilpouz a-walc’h ; tost eus ar yezh pemdez.

M’em eus kavet saourüs ar peder vannenn-dreset-mañ eo peogwir ez eus meur a live lenn enno. Lennet em eus anezho gant krennarded, ha chomet omp ur pennadig o tivizout diwar-benn ar ster da reiñ da bep istor, ha diwar-benn ar farsadennoù n’o doa ket komprenet e-kerzh o c’hentañ lennadenn. Kement ha lakaat splann n’eo ket ken eeünig an traoù ha ma tiskouezont bezañ.

Ken intret a ideologiezh eo al levrioù-mañ ha ma c’helle bezañ kentelius ha kristen levrioù bugale an XIXvet kantved, moarvat. Met kalz plijusoc’h eo din ar soñjoù a vez lakaet da dremen : diskuliañ ar ouennelouriezh, prederiañ war ar c’horvoder hollvedel, en em soñjal war an doare da ingalañ gwelloc’h ar pinvidigezhioù hag ar plijadurioù etre an dud, enbarzhañ ar re a zo disheñvel… Ledan eo ar program.

Dichek ha dirollet eo an ton, gant serroù-lagad war-zu an dud gour, met pas re, kement ha chom intentabl gant ar re vihan atav. Ar re-se a vo kizidik ouzh ar fent dreist-holl. Degas a ra soñj din eus levrioù ‘zo evit ar vugale a veze kavet e tiez ar familhoù hipied er bloavezhioù 70-80. Ur rummad levrioù a vrasa gant e lennerien ez eo : komprenet e vez gwelloc’h-gwellañ ar soutilderioù anezho.

Hag e fin pep hini eo bet lakaet ar bajennad doubl eus Les vieux fourneaux ma vez kaozeet eus Le loup en slip gant ar re gozh : unan disheñvel bep tro.

Levrioù a galite, a laka an unan war e du mat, n’eus forzh peseurt oad a vije dezhañ.


Euzhvil al lenn zu, Herve Jaouen (2012)

euzhvil al lenn zuUr vrav a levrig evit ar vugale, lakaet e brezhoneg gant Herve Lossec. N’eus ket anv a voliac’h, daoust d’an euzhvil zo e-barzh an titl : un enklask-polis bihan eo, plijus, ha tresadennoù brav da heul.

Lavaret em eus dija ar vad a soñjan diwar-benn troidigezhioù Herve Lossec. Evit un den gour eo plijus da lenn, forzh penaos. Met el levr-mañ en deus skoet hebiou ur wezh pe ziv, pa n’en deus ket meizet mat live-yezh ar vugale “zivyezhek” a-vremañ. E penn kentañ al levr, da skouer, eo chomet tostoc’h ouzh an destenn orin eget ouzh kompren al lennerien : displegañ a ra ar ger “ur mailh” gant termenadoù n’hellfe ket ur bugel “divyezhek” anavezout :

“Ur mailh eo va zad da besketa dluzhed gouez. Ur mailh n’eo ket ur morzhol, na fank, na lagad ur chadenn kennebeut, met un den barrek-kenañ…”.

Ha p. 18 eo ar gudenn gontrol : pa zispleg herve Jaouen e korf e levr ar ger “cadavre” moarvat (n’em eus ket gwelet an destenn c’hallek) :

“Ne oa ket ur  skourr met ur c’horf-marv !

Korf-marv, setu ur ger ha n’eo ket gwall vrav. Met ret eo deskiñ ar gerioù vil ivez, kuit da vezañ renket e-touez an azenned korniek, a lavar Mammig”.

E brezhoneg e vez komprenet diouzhtu “korf-marv”, memes gant ur bugel seizh vloaz. Evit lakaat an displegadenn-mañ da heul e vije bet gwelloc’h implijout ar ger “kelan”, da skouer…

Kavet em bije gwelloc’h kavout ur roll-gerioù er fin… just evit ar pesked ! ma n’anavezan ket anezho ez eus chañsoù bras evit ma ne ouezo ket ar vugale petra int, kennebeut !

Ne noazh ket kement-se ouzh ar blijadur da lenn, hag an istor zo simpa : da brofañ hep riskl a geuz.


La tempête, Florence Seyvos, Claude Ponti, Frañs (1993)

Tempête

Piket va c’halon en un doare dic’hortoz gant al levrig-mañ fenozh. Ur plac’hig logodenn zo o c’hortoz ur barr-avel. Leun a fiziañs emañ-hi hag ar gwir zo ganti : gant he zad hag he mamm tro-dro dezhi, ne raio netra diouer dezhi daoust d’ar gorventenn. Ha memes p’eo difaragoellet an ti e chom kurius ha laouen al logodennig. N’eus forzh petra a c’hoarvezfe en diavaez ne c’hell ket distrujañ anezhi keit ma chom he familh tro-dro dezhi. Ar skeudennoù zo brav tre, gant livioù dreist. Me gav din eo ul levr leun a garantez hag a zouster evit lavaret d’ar vugale kaout fiziañs er cheñchamantoù a c’hoarvezo en o buhezioù, ha d’o zud plantañ kalz a fiziañs en o bugale adalek o oad tenerañ evit ma vint armet er vuhez ! Kement-se a lavaran en ur implijout muioc’h a c’herioù eget n’ez eus en albom moarvat… Skeiñ a ra war-eeun war-zu ar galon, evel ur varzhoneg pe un haiku. Brutal ! Adalek 3 bloaz.