Category Archives: Polis

Amour entre adultes, Anna Ekberg, bro-Danmark (2018)

N’eus ket eus Anna Ekberg. Daou zen a skriv asambles o deus dibabet an anv-pluenn-mañ : Anders Ronnow Karklund ha Jacob Weireich.

Un doare romant-polis eo Amour entre adultes, met savet en un doare divoutin : digeriñ a ra diouzhtu gant ar muntr, a ouezer gant piv eo bet graet. Petra a chom da gontañ eta ? a c’heller soñjal. Met ur bern souezhadennoù ez eus betek ar fin, ha dont a ra an traoù da vezañ krishoc’h a-vuzul ma anavezer ar tudennoù.

Nerzh pennañ ar romant-mañ eo e zielfennañ psikologel. Distreiñ a reer pell e yaouankiz an tudennoù, ha n’eo ket evit netra : pep elfenn a vez implijet a-zoare war-lerc’h.

Pinvidik ha dic’hortoz eo an itrik, skrivet brav. N’on ket kendrec’het penn-da-benn gant ar monedoneoù etre an enseller war e leve ha familh ar muntrer, met degas a ra un draig bennak ouzhpenn, memestra.

Gant ar resis m’eo hent diabarzh pep hini em eus kavet hirig va amzer a vare da vare. Krediñ a ran ez eo kentoc’h dre ma n’on ket boazet da lenn romantoù-polis gant ul lusk ken gorrek. Met dont a ra brav ganto en desped da se.

Ur c’houblad skrivagnerien da heuliañ !

 


Saga Arvorika 2 : Kevrin al Lagad du, Yann-Bêr Kemener (2019)

Disoñjet em boa un tammig istor al levrenn gentañ hag aon em boa e vije diaes adstagañ ganti. Met an itrik kement ha temz-spered an tudennoù a vez degaset da soñj gant ar skrivagner dre ma z’eer war-raok gant an istor, ar pezh a zo mat.

Ne gredan ket e vije bet skrivet ar romant-mañ evit degas fent, koulskoude em bez bet alies e-kerzh va lennadenn, gant darempredoù revel an haroz hag e vignonez Gwenn. N’int ket eus ar re soutilañ. N’em eus netra a-enep met n’on ket sur e oa gant ar pal lakaat al lenner da c’hoarzhin, domaj eo.

Traoù all a gavan un tamm ponner, divizoù diampart a vez klasket fourrañ re a ditouroù enno hag a goll penn-da-benn liv ar wirionez, da skouer.

En desped da se ez eo pozitivel ar sell em eus war ar romant-mañ. Mont a ra an darvoudoù war-raok, ha kreskiñ a ra an haroz, en e vicher, en e benn hag en e zarempredoù. An elfennoù sevenadurel a vez talvoudus ha dedennus. Aes eo da lenn ouzhpenn.

Ha laouen on o lenn estreget lennegezh, traoù evit en em ziduiñ nemetken, a-wezhioù. Gortoz a rin gant mall trede romant an heuliad.


Le chat qui… 14 : Le chat qui n’était pas là, Lilian Jackson Braun, Stadoù Unanet (1993)

Hag o koshaat e vefe Qwilleran ? n’eo ket entanet gant an droiad a gemer perzh enni e bro-Skos. Gwir eo eo bet ret dezhañ leuskel e daou gazh er gêr. Ha ne dremen ket ar veaj eus ar c’hentañ, o vezañ ma steuzia blenier ar bus ha ma varv an aozerez gant ur barr-kalon. Bezañs e vignonez kozh Polly n’eo ket a-walc’h evit diroufennañ anezhañ ha distreiñ a reont o-daou abretoc’h eget na oa raktreset.

Ur wezh distro, e vo lakaet Qwilleran, a-drugarez da gKoko, war roudoù torfedourien.

Al lodenn vrasañ eus al levr-mañ a dremen er gêr m’emañ Qwilleran o chom ha sellet e vez pizh ouzh an dud a annez anezhi, ouzh e vignoned ha mignonezed, ouzh an dud e hegas, kozh ha neveshoc’h. Buhez ar strollad c’hoariva, ar pretioù, kazetenn ar c’horn-bro hag ar stalioù zo e kreiz ar jeu ur wezh ouzhpenn.

Kavet em eus aes an disoc’h da zivinout, ar pezh ne vez ket gwir atav.

Marteze on krog da vezañ un tammig og gant ar rummad-mañ ; gant tadelouriezh Qwilleran hag e zoareoù mod-kozh peurgetket. Met ne blij ket din chom e kreiz an hent ha 30 levrenn zo en holl. Lenn a ran unan bennak pa vezan re skuizh evit boulc’hañ gant traoù siriusoc’h.


Le chat qui… 13 : Le chat qui déplaçait des montagnes, Lilian Jackson Braun, Stadoù Unanet (1992)

En 13vet levrenn-mañ eus avañturioù Qwilleran gant e zaou gazh-siam e adkaver ar framm a blij da Lilian Jackson Braun. Lakaet en deus Qwilleran en e benn mont da vakañsiñ, e-unan, er menezioù. Feurmiñ a ra un ti bras-meurbet en ul lec’h distro ha klask skoulmañ darempredoù gant tud ar vro. N’eo ket eus an aesañ, peogwir ez eus sach-blev etre ekologorien ar menezioù ha posterien arc’hant kêr, abaoe meur a remziad.

Ne bado ket pell a-raok m’en em lako ar fri-furch-mañ a gQwilleran war roudoù ur muntr, pe meur a hini zoken !

An droiad-mañ er menezioù a ro tro da gQwilleran d’en em soñjal war e vuhez santimantel ivez : seul bell, seul well ?

Bremañ ma anavezan mat doareoù ar skrivagnerez, e kendalc’han gant an heuliad-mañ p’em bez c’hoant da ziskuizhañ pe da adkavout va imor vat. Ar bed eeün a zeskriv a laka ac’hanon da soñjal e livadurioù simpl, leun a livioù. Fent a gavan oc’h arvestiñ ouzh ardoù Qwilleran hag e genseurted tro-dro d’o buhez sokial, hag o vizitañ tiez nevez kazi e pep romant.


Dremm guzh Eskalibur, Paol ar Meur (2019)

Ur romantig skiant-faltazi eo. N’eus ket kalz anezho e brezhoneg, ha kalz anezho n’int nemet danvez farsadennoù, muioc’h a fent hag a faltazi enno eget a skiant.

Sirius eo ton ar romant-mañ dre vras. Un enklaskerez-polis a heulier, war he labour hag en he buhez-familh.

N’eus netra da lavaret war an istor : dedennus eo, ha kontet brav.  Ur blijadur eo ergerzhout Brest an dazont dindan reolennoù dic’hortoz, hag ijinañ o efedoù. War ar poent-se eo pinvidik an destenn. Un diskoulm a-zoare zo bet kavet.

Petra zo kaoz, neuze, e chomfen digas a-walc’h ouzh ar skrid, ha me plac’h ar skiant-faltazi ?

Dont a ra marteze eus an doare hed a laka Paol ar Meur etre an tudennoù hag al lennerien. Deskrivet brav eo ar bed, poellek, ha poellek ivez oberoù an tudennoù a gas d’un diskoulm poellek. Met ne gavan ket an nor da hevelebiñ ouzh an harozed. Ha disoñjet em eus an istor kerkent ha troet ar bajenn ziwezhañ.

Koulskoude ez eo ur seurt tro-ouesk sevel ur bed-an-dazont. Reoù Paol ar Meur o devez bep tro reolennoù disheñvel. E-touez ar skrivagnerien vrezhonek ez eo unan eus ar re o deus kaset ar pellañ ar seurt lennegezh.


Kouignoù iskis evit ar mammoù-kozh, Laurence Lavrand (2019)

Ma ne fazian ket eo ar wezh kentañ m’en em gavan gant ul levr skrivet e brezhoneg war-eeün gant ar skrivagnerez-mañ, em eus lennet kalz traoù ganti c’hoazh. Hag un diforc’h a welan, e gwirionez : kalz natureloc’h hag aesoc’h eo da lenn eget oberennoù al ‘zo ganti.

Un enklask-polis evit ar grennarded eo. C’hoarvezout a ra an traoù e Brest, a zo depegnet eus ar c’hentañ hep ponneraat ar skrid, met gwriziennet eo ivez e Mayotte, lec’h ma vev an harozez 12 vloaz diouzh boaz. Kaset eo an itrik eus ar c’hentañ, fonnus an darvoudoù enni. Aked zo bet lakae, ivez, da zeskrivañ soñjoù an tudennoù hag al liammoù a stag anezho etrezo.

Kavet em eus mat-tre an istor, lusket, dibosubl ijinañ ar fin a-raok bezañ degouezhet ganti. Un taol-kaer.

Nemet un draig ; un elipsenn lec’hiet fall, d’am soñj, da vare an diskoulm. Ne fell ket din diskoachañ ar steuñvenn amañ neuze e kemerin ur skouer : ma vez klask war ur c’horf marv penn-da-benn ul levr, arabat espern ar senenn ma vez adkavet gant unan. Ha ma vez un nor da zigeriñ, arabat chom hep diskouez ar senenn digeriñ an nor kennebeut. Al lenner a oa o c’hortoz a sant ur vank, memes ma vez respontet d’e holl goulennoù pelloc’h.

Met n’eo nemet un draig, e-barzh ur romant a zo mat-tre a-hend-all.


Dre faot Fauré, Yann Gerven (2019)

Gant ar romant-polis-mañ e vezer desachet en ur bed a vusisianed klasel : diankadennoù ha trafik drammoù tro-dro d’ar skol-sonerezh. Bourrus eo da lenn, daoust ma vankfe lusk a vare da vare, ha deuet eo brav ar fin gant ar skrivagner. Kavet em eus dreist an daveoù niverus da sonaozerien hag oberennoù brudet, hag an aergelc’h dre vras. Risklañ a ra brezhoneg pinvidik ha naturel Yann Gerven ken aes ha tra e korzailhenn al lenner, war zigarez abuziñ e amzer. Dudius ha fonnus.


Nicolas Le Floch 14 : Le prince de Cochinchine, Jean-François Parot, Frañs (2017)

Dous ha c’hwerv eo al levrenn ziwezhañ-mañ eus troioù-kaer Nicolas Le Floch evit al lenner. E 1787 e c’hoarvez an istor ha lakaet eo bet kement tra e plas, gant ar skrivagner, evit degemer an Dispac’h bras, a oa gourlakaet abaoe un nebeut levrennoù dija. Met ne erruo biken ar bloavezh milvrudet 1789 peogwir eo marvet Jean-François Parot e 2018.

N’em eus ket kavet dedennus-tre an itrik ar wezh-mañ, daoust ma vije ur c’hwezh ekzotek warni. C’hwezhet a-walc’h eo, evit nebeut a dra marteze. Met an endro zo eus ar c’hentañ. Mont a ra war-raok buhez familh Nicolas, e zarempredoù gant ar roue, ar rouanez hag al lez. Koñfortet eo e zarempred daou zremm gant Sartine, e vignoniezh gant Bourdeau hag a zoug mouezh an Dispac’h o tont, o vezañ m’en deus lennet ha prederiet kalz. Kenderc’hel a reer da zebriñ fonnus -estreget Noblecourt, oc’h heuliañ ur reol-voued- met ne vez ket roet kalz munudoù war ar rekipeoù el levrenn-mañ.

Boueta a ra Jean-François Parot e levr gant tudennoù istorel gwir : Pigneau de Behaine da gentañ, met ivez Olympe de Gouges, hag atav ar skrivagner Restif de la Bretonne a oar en em lakaat e servij ar polis, pa zegas un dra bennak dezhañ. Tud al lez a zo anezho holl tudennoù istorel.

Daoust ma vije koshaet Nicolas e oar c’hoazh sevel outañ e-unan goulennoù o tennañ diouzh al lealded, ar feiz, ar vuhezegezh, ar pezh a binvidika atav e dudenn. Anat eo ez eo nec’het evit dazont ar stad hag hini e vugale hag e vab-bihan. Skeud an Dispac’h zo o plavañ a-us d’ar pennoù, emañ ar bobl o krozal.

Setu ur bajenn ziwezhañ em eus kavet diaes da dreiñ peogwir n’eo ket alies e vez kavet romantoù istorel gant ur seurt kalite. Un taol-kaer en deus graet Jean-François Parot gant e heuliad, speredek-kenañ ha fromus war un dro. Desket em eus ur bern traoù o lenn ar romantoù-mañ, a guzulian da n’eus forzh piv a vije troet war an istor, ar c’heginañ, an itrikoù-polis hag ar galleg flour : implij ar yezh adaozet doare an XVIIIvet kantved n’eo ket perzh disterañ ar rummad levrioù-mañ. Un teuzar !


Kouplan 1 : Chacun sa vérité, Sara Lövenstam, bro-Sued (2015)

Ur romant-polis dreistordinal eo war meur a geñver.

Da gentañ, n’eo ket klasel tudenn an enseller : ma labour e kreiz-kêr Stockholm, n’emañ ket eus bro-Sued, ha n’en deus ket ar gwir da vezañ er vro kennebeut. Dibaper eo, yaouank, e-unan.

D’an eil, n’eo ket ur romant-polis a felle da Sara Lövenstam skrivañ met ur romant sokial. Labouret he deus e-pad pell gant tud arallvro dezho plegennoù amjestr. Anavezout a ra mat ar metoù he deus plantet he zudennoù enno.

D’an trede eo ur romant skrivet eus ar c’hentañ, hep fazi stil ebet, ar pezh a santer dre an droidigezh zoken. Eeün ha lusket war un dro. Hadañ a ra ar skrivagnerez elfennoù pouezus a-hed he skrid, a c’hell al lenner o dastum a-hed e hent evel meinoùigoù Meudig, pe chom hep ober : bezo pe vezo, p’en em gavo gant an diskoulm, e teuio da soñj dezhañ e oant amañ.

Ar romant-mañ zo un teuzar evit an ijin hag ar spered, reizh, leun a souezhadennoù. Unan eus ar seurt ma soñj d’al lenner bezañ desket traoù en ur lenn anezhañ, daoust ma n’en dije bet nemet plijadur oc’h ober.

3 romant zo er rummad Kouplan, betek-henn. Ne vin ket evit herzel d’o lenn holl !


Nicolas Le Floch 13 : L’inconnu du Pont Notre-Dame, Jean-François Parot, Frañs (2015)

En eil diwezhañ romant-mañ eus ar rummad, n’eo ket ken pouezus an enklask hag an endro istorel ha personel a sell ouzh an tudennoù. Gwelet a reer Nicolas Le Floch o koshaat tra m’eo erru e vab, Louis, d’an oad ma oa-eñ pa oa o kregiñ gant e enklaskoù. Merañ a ra Sartine an traoù en deñvalijenn, n’eo ket hep hegasiñ Nicolas ha ne vez ket roet dezhañ an holl alc’hwezioù ret evit kompren an enklask emañ o ren.

Deskiñ a ra Nicolas traoù pouezus diwar-benn e lignez tra m’eo konfortet e blas hag hini e vab e endro ar roue hag ar rouanez. Ar re-se a weler gwelloc’h-gwellañ perzhioù o fersonelezh hag o doare da ren an dud hag a gaso ar bobl d’an Dispac’h bras.

Mat eo ar romant peogwir e vez studiet don ennañ personelezh an tudennoù, memes hini ar re n’o deus ket ur pouez bras en istor : penn nevez ar polis, da skouer.

Ur soubadenn yac’hus e Pariz, derc’hent an Dispac’h, e meur a live eus ar gevredigezh (tud munut, bourc’hizien, familh ar roue hag al lez), gant ur yezh pinvidik, plijus-kenañ atav.