Category Archives: Polis

Kouplan 4 : Là où se trouve le cœur, Sara Lövestam, bro-Sued (2020)

Ar rummad pevar levr-mañ a echu eus ar gwellañ gant ar romant-mañ, Lec’h m’emañ ar galon. Aet eo Kouplan war-raok gant e vuhez ha kavout a raio e holl gudennoù personel o diskoulm el levr-mañ. Plijus-kenañ eo evit al lenner a oa o c’hortoz pell ‘zo ez afe an traoù war blaenaat evitañ, mod pe vod.

Met n’eo ket gant buhez Kouplan emañ an dalc’h, ar wezh-mañ. Tost en em sant c’hoazh eus e vuhez er-maez lezenn, hag eus an dud a vev evel m’en deus bevet. An dra-se ‘zo kaoz en em daol en un istor dañjerus ha n’eo ket e hini da vat. Evel pa vije un doare digoll evitañ. Evit kas anezhi da benn vat en do ezhomm eus an holl dud en doa labouret evito er romantoù kent, a ra meneg anezho alies pa vez anv da furgutal en e amzer-dremenet. Reiñ a ra un doare kenson d’an heuliad, skrivet eus ar c’hentañ.

Gant ar pevar enklask-mañ eus Kouplan em eus desket ur bern traoù ha dizoloet bedoù n’anavezen ket nemeur. Dedennus int evel romantoù-polis klasel, met kalz pinvidikoc’h egeto. Mont a reont don gant psikologiezh an tudennoù, ar pezh a gavan ar gwellañ en itrikoù-polis. Romantoù kevredigezhel ez int, kentoc’h eget enklaskoù “treiñ-pajennoù”.

Un dizoloadenn vrav a alian da bep hini ober.


Kouplan 2 : Ça ne coûte rien de demander, Sara Lövenstam, bro-Sued (2015)

Sot a-walc’h e oan bet evit lenn trede levr an dastumad Kouplan… a-raok an eil. Stanket em eus an toull gant al lennadenn-mañ eta. Lod traoù a c’hoarvez ennañ a zo anv anezho el levr a heul, c’hwitet em eus war ur souezhadenn bennak ur wezh an amzer. Met netra grevus.

Un aergelc’h n’en deus ket e bar o deus levrioù Kouplan. Daoust ha levrioù-polis ez int da vat ? Ne ouezan ket. Hennezh, dreist pep tra, em eus kavet kalz pinvidikoc’h a-fed psikologiezh eget a-fed poliserezh. Marteze n’eus ket ul lusk ifern gant an itrik.  Ar pezh zo sur eo ne vezer morse dipitet gant an tudennoù. N’eus netra pimpatromel enno. Kinniget e vezont en o fezh, gant holl blegoù o eneoù -daoust ma ne vijent dizoloet nemet tamm-ha-tamm-. Ha krediñ a ra din eo an dra-se a ra chalm an oberenn-mañ, he zudennoù ne c’heller ket diverkañ eus e vemor. An doare tud eo a c’hellfer en em gavout ganto e romantoù Virginie Despentes, met graet e vez outo en un doare disheñvel-mik, leun a gompren, a garantez zoken.

N’eus netra re eeün en itrik kennebeut : ken drol -ken denel- eo doare Kouplan da vont d’an dud, m’em eus soñjet meur a wezh ne vije tu ebet da ziskoulmañ an afer. Met pep tra a gav e blas, a-benn ar fin.

Moien ‘zo da lenn pep levr en e bart e-unan met o ster gwir a gemeront pa vezont lennet en urzh. Ur pevare hini a chom din da zizoloiñ. Mall ‘zo warnon e lenn.


La trépassée des monts d’Arrée, Hélène du Gouezou, Frañs (2020)

Ur bed e-kichen eo hini ar romantoù-polis lec’hel, unan ha ne blij ket din ergerzhout diouzh boaz. M’em eus prenet hennezh, eo peogwir eo bet skrivet gant ur vignonez hag amezegez. Un ebat eo klask en destenn al lec’hioù hag an dud a anavezer, hag anavezout personelezh ar skrivagnerez dre he gerioù ivez, a bajenn da bajenn.

Ur gonterez, blogerez, keginerez eo Hélène du Gouezou dreist-holl. Barrek war ar yezh gras d’he stummadur micherel, ha d’ar garantez a vag outi. N’en em zibab ket fall gant ar boelladenn nevez-se, skrivañ ur romant-polis. Heuliañ an neudenn a reer, en em goll war ar wenodennoù digoret ganti. Un twist er fin a ro ur blaz dic’hortoz d’an istor, daoust ma ne zeufe ket diwar netra, prientet ma oa bet a-zoare.

Traoù ‘zo ha ne blijont ket din el levr-mañ avat. Stag eo ouzh ar skeudenn kartenn-bost a vez roet eus Breizh, un tamm evel e-barzh romantoù Jean-Luc Bannalec. Pa vez skrivet romantoù-polis gant ur brezhoneger, lakaomp Yann Gerven, e vez bevet Breizh eus an diabarzh gant al lenner. Ken plijus all eo anavezout lec’hioù pe tud, met ne laka ket da ziwan ennon ur santimant a lennegezh evit an douristed. Gant romant Hélène du Gouezou ez eus kement a glichedoù ma kreder bezañ o lenn levrig ti an douristed a-wezhioù.

An eil tra eo an implij fonnus a vez graet ganti eus an anvioù-verb hag eus an adverboù. Ar romantoù-polis lec’hel a ro kalz plas d’an endro, reolenn ar c’hoari eo, met lakaat a ra an holl c’herioù resisaat-se he galleg da vezañ stambouc’hus. Re zo re ! Dreist-holl en ur romant-polis, sañset bezañ kreizennet war an ober.  Setu ur skrivagnerez all hag he dije ezhomm da adlenn he zenn kentañ gant ur re sizailh etre he daouarn -da va soñj.

Talvezout a ra e damm sell memestra, ebatus eo da lenn. Ha dre ma z’on ur plac’h kurius dre anien, e lennin an holl ma skriv reoù all.


Le chat qui… 15 : Le chat qui allait au placard, Lilian Jackson Braun, Stadoù Unanet (1993)

Ur wezh ouzhpenn e kav un digarez ar skrivagnerez da lakaat Qwilleran da zilojañ evit ar goañv. En ti a ra e annez ennañ e vo tostoc’h ouzh e zous hag ouzh ar predoù lipous a fard evitañ. En ti-se emañ Yom-Yom ha Koko en o bleud evit ober ergerzhadennoù dizoloiñ… e-barzh an armelioù-moger, ha n’int ket bet goullonderet da heul marv ar perc’henn kent. Barrek eo Koko da zizoloiñ prouennoù, ha dielfennañ a ra ivez ar pellgomzadennoù a resev Qwilleran. An enklask-mañ a vez renet a-bell, a-fed kilometradoù hag a-fed amzer ivez (tremenet eo ar fedoù dija).

Faltaziek eo an istorioù-mañ hep terriñ penn al lenner… betek re nebeut. 15 romant all eus Le chat qui… a chom din da lenn war-lerc’h hennezh, n’on ket sur ez in betek penn, pe war va nañv. Da virout evit prantadoù skuizhder diremed. Pa vin kozh-Noe, piv ‘oar ?


Kouplan 3 : Libre comme l’air, Sara Lövenstam, bro-Sued (2019)

Da heul ur fazi e-barzh keflusker-klask Google on en em gavet o lenn ar romant-mañ evel pa vije an eil eus e rummad. An trede eo koulskoude.

N’eo ket ur gwall afer : an daveoù roet a zo stag ouzh al levrenn gentañ dreist-holl. Ha pep romant eus an heuliad-mañ a ginnig un enklask disheñvel ha distag diouzh ar re all.

Startoc’h eo deuet ar vuhez da vezañ evit Kouplan : n’en deus ket mui bod ebet e neblec’h. Ret dezhañ kousket er-maez hag en em zibab evit kavout peadra da zebriñ ha d’ober war-dro e yec’hed. An enklasker prevez a zo anezhañ a zo, war un dro, ul loen preizhet gant tud a bep seurt, poliserien en o zouez.

Statud ha stuz-buhez divoaz Kouplan a c’hwezh ur blaz dic’hortoz e-barzh an enklask hag a vije dister a-walc’h a-hend-all. Un enklask ha n’eo nemet un digarez evit kontañ istor an haroz m’eo Kouplan. Dilufr ha krammennek, met un haroz memestra, gras d’an dibaboù en deus graet hag o deus kaset anezhañ da Stockholm ha da zizoloiñ e wir identelezh. Met war se, ne lavarin ger ebet, deoc’h da gaout plijadur ar souezhadenn.


Et c’est comme ça qu’on a décidé de tuer mon oncle, Rohan O’Grady, bro-Ganada (1963)

Boemet e vezan gant an titloù dreistordinal hag hennezh en deus desachet va evezh – n’eo ket ken brav e saozneg : Let’s Kill Uncle-.

Aon em eus bet un tamm e vije kozh stil al levr, met n’eo ket kement-se. Un liv bennak eus Heidi a zo war an traoù da gentañ, met buan e laka an daou lampon da soñjal en istorioù Anthony Buckeridge kentoc’h, ha pell eo o istor da vezañ ken jentil ha troioù-kaer Bennett hag e vignoned.

Un taol-kaer a-berzh ar skrivagnerez hag a oa gant he zrede romant evit ar yaouankiz pa oa bet embannet hennezh, lakaet da vezañ hec’h hini gwellañ. Ur film a oa bet tennet dioutañ a-raok na gouezhfe Rohan O’Grady e puñs an ankounac’h. Adembannet eo bet al levr-mañ un nebeut bloavezhioù ‘zo.

Plijet on bet gant an aergelc’h, dezhañ un douster faos, ha gant makiaveliezh an daou aelig-doue mesket gant eeünded o dek vloaz. Fent ha suspens a zo. Skoulmet ha diskoulmet brav an itrik.

Talvezout a ra ar romant e lennadenn emichañs, daoust d’e oad, ha daoust d’ho hini marteze !


Amour entre adultes, Anna Ekberg, bro-Danmark (2018)

N’eus ket eus Anna Ekberg. Daou zen a skriv asambles o deus dibabet an anv-pluenn-mañ : Anders Ronnow Karklund ha Jacob Weireich.

Un doare romant-polis eo Amour entre adultes, met savet en un doare divoutin : digeriñ a ra diouzhtu gant ar muntr, a ouezer gant piv eo bet graet. Petra a chom da gontañ eta ? a c’heller soñjal. Met ur bern souezhadennoù ez eus betek ar fin, ha dont a ra an traoù da vezañ krishoc’h a-vuzul ma anavezer ar tudennoù.

Nerzh pennañ ar romant-mañ eo e zielfennañ psikologel. Distreiñ a reer pell e yaouankiz an tudennoù, ha n’eo ket evit netra : pep elfenn a vez implijet a-zoare war-lerc’h.

Pinvidik ha dic’hortoz eo an itrik, skrivet brav. N’on ket kendrec’het penn-da-benn gant ar monedoneoù etre an enseller war e leve ha familh ar muntrer, met degas a ra un draig bennak ouzhpenn, memestra.

Gant ar resis m’eo hent diabarzh pep hini em eus kavet hirig va amzer a vare da vare. Krediñ a ran ez eo kentoc’h dre ma n’on ket boazet da lenn romantoù-polis gant ul lusk ken gorrek. Met dont a ra brav ganto en desped da se.

Ur c’houblad skrivagnerien da heuliañ !

 


Saga Arvorika 2 : Kevrin al Lagad du, Yann-Bêr Kemener (2019)

Disoñjet em boa un tammig istor al levrenn gentañ hag aon em boa e vije diaes adstagañ ganti. Met an itrik kement ha temz-spered an tudennoù a vez degaset da soñj gant ar skrivagner dre ma z’eer war-raok gant an istor, ar pezh a zo mat.

Ne gredan ket e vije bet skrivet ar romant-mañ evit degas fent, koulskoude em bez bet alies e-kerzh va lennadenn, gant darempredoù revel an haroz hag e vignonez Gwenn. N’int ket eus ar re soutilañ. N’em eus netra a-enep met n’on ket sur e oa gant ar pal lakaat al lenner da c’hoarzhin, domaj eo.

Traoù all a gavan un tamm ponner, divizoù diampart a vez klasket fourrañ re a ditouroù enno hag a goll penn-da-benn liv ar wirionez, da skouer.

En desped da se ez eo pozitivel ar sell em eus war ar romant-mañ. Mont a ra an darvoudoù war-raok, ha kreskiñ a ra an haroz, en e vicher, en e benn hag en e zarempredoù. An elfennoù sevenadurel a vez talvoudus ha dedennus. Aes eo da lenn ouzhpenn.

Ha laouen on o lenn estreget lennegezh, traoù evit en em ziduiñ nemetken, a-wezhioù. Gortoz a rin gant mall trede romant an heuliad.


Le chat qui… 14 : Le chat qui n’était pas là, Lilian Jackson Braun, Stadoù Unanet (1993)

Hag o koshaat e vefe Qwilleran ? n’eo ket entanet gant an droiad a gemer perzh enni e bro-Skos. Gwir eo eo bet ret dezhañ leuskel e daou gazh er gêr. Ha ne dremen ket ar veaj eus ar c’hentañ, o vezañ ma steuzia blenier ar bus ha ma varv an aozerez gant ur barr-kalon. Bezañs e vignonez kozh Polly n’eo ket a-walc’h evit diroufennañ anezhañ ha distreiñ a reont o-daou abretoc’h eget na oa raktreset.

Ur wezh distro, e vo lakaet Qwilleran, a-drugarez da gKoko, war roudoù torfedourien.

Al lodenn vrasañ eus al levr-mañ a dremen er gêr m’emañ Qwilleran o chom ha sellet e vez pizh ouzh an dud a annez anezhi, ouzh e vignoned ha mignonezed, ouzh an dud e hegas, kozh ha neveshoc’h. Buhez ar strollad c’hoariva, ar pretioù, kazetenn ar c’horn-bro hag ar stalioù zo e kreiz ar jeu ur wezh ouzhpenn.

Kavet em eus aes an disoc’h da zivinout, ar pezh ne vez ket gwir atav.

Marteze on krog da vezañ un tammig og gant ar rummad-mañ ; gant tadelouriezh Qwilleran hag e zoareoù mod-kozh peurgetket. Met ne blij ket din chom e kreiz an hent ha 30 levrenn zo en holl. Lenn a ran unan bennak pa vezan re skuizh evit boulc’hañ gant traoù siriusoc’h.


Le chat qui… 13 : Le chat qui déplaçait des montagnes, Lilian Jackson Braun, Stadoù Unanet (1992)

En 13vet levrenn-mañ eus avañturioù Qwilleran gant e zaou gazh-siam e adkaver ar framm a blij da Lilian Jackson Braun. Lakaet en deus Qwilleran en e benn mont da vakañsiñ, e-unan, er menezioù. Feurmiñ a ra un ti bras-meurbet en ul lec’h distro ha klask skoulmañ darempredoù gant tud ar vro. N’eo ket eus an aesañ, peogwir ez eus sach-blev etre ekologorien ar menezioù ha posterien arc’hant kêr, abaoe meur a remziad.

Ne bado ket pell a-raok m’en em lako ar fri-furch-mañ a gQwilleran war roudoù ur muntr, pe meur a hini zoken !

An droiad-mañ er menezioù a ro tro da gQwilleran d’en em soñjal war e vuhez santimantel ivez : seul bell, seul well ?

Bremañ ma anavezan mat doareoù ar skrivagnerez, e kendalc’han gant an heuliad-mañ p’em bez c’hoant da ziskuizhañ pe da adkavout va imor vat. Ar bed eeün a zeskriv a laka ac’hanon da soñjal e livadurioù simpl, leun a livioù. Fent a gavan oc’h arvestiñ ouzh ardoù Qwilleran hag e genseurted tro-dro d’o buhez sokial, hag o vizitañ tiez nevez kazi e pep romant.