Category Archives: Esperanteg

Demian, La Historio de la Junaĝo de Emil Sinklair, Herman Hesse, Bro-Alamagn (1919)

demianDaoust ma n’en dije ket graet kalz a verz e Frañs, ar romant Demian a zo bet a-bouez evit an alamaned yaouank o deus lennet anezhañ just goude ar brezel bed kentañ, ha dre se e kavan anezhañ dedennus dija.

Ur romant-deskadurezh eo, met pell eo a vezañ boutin. Heuliañ a ra un ahel ha n’eo ket hini an darvoudoù, daoust ma teufent en urzh kronologel. Ne vezont ket kontet holl, nemet ar re a zegas un dra bennak da vilin ar skrivagner. Klasket en deus deskrivañ stummadur diabarzh ar paotr kentoc’h eget e dreuz er vuhez, ha, dreist pep tra, ar stourm a zo ennañ etre an tu sklaer hag an tu teñval, ar Mad hag an Droug. Ne vez ket implijet termenadurioù relijiel betek re avat.

Aes eo da lenn ha digeriñ a ra un nor war ur prantad istorel : petra a soñje ar re yaouank en amzer-se, penaos en em stumment. Daoust ma ne vije ket cheñchet kement-se anien mabden, e kredan koulskoude en deus kollet ar romant kalz eus e nerzh en XXIvet kantved. Korfenn ar relijion zo skarzhet kuit evit ar bras eus an dud yaouank, ha m’eo ret da bep hini dibab e hent, n’ez eus ket kement a ziaouled da drec’hiñ ha ma oa gwezhall. Diskouez a ra kredennoù Demian, hag e zoare un tamm dreistordinal da gompren an testennoù sakr, teurel muioc’h a evezh ouzh diorren ar bersonelezh en unan eget na veze graet er metoù bourc’hiz-se, intret a relijion.

Ur romant iskis eo, barzhoniel, leun a arouezioù, nepell eus giz an hudouriezh a vremañ. Eeunik e seblant bezañ a-wezhioù met santet e vez en deus klasket Herman Hesse displegañ e wirionezioù ennañ. Ha gwezhioù all, ne gomprener ket re da belec’h en deus c’hoant da gas e lennerien : ur c’hest diabarzh eo, ha divinout a reer n’eo ket kavet ar Graal gantañ c’hoazh d’ar mare ma skriv. Skoet e oa bet, war a seblant, gant e gejadenn ouzh ar bredelfennouriezh, ha ne oa ket c’hoazh gwall gozh.

Tennañ a ra muioc’h ar fin d’ur romant eget da eñvorennoù yaouankiz, ha gwell a se ; reiñ a ra liant d’an hollad.

Advertisements

Ĉeĥa kaj slovaka antologio, a-stroll (2001)

ceha-kaj-slovaka-antologioLodenn gentañ an antologiezh lennegel tchek ha slovak-mañ a ginnig testennoù a ya eus an XIIvet kantved betek ar bloavezhioù 1930, dre vras. Kinniget e vez a bep seurt lennegezh : barzhonegoù, danevelloù ha c’hoariva zoken. Displegadennoù don diwar-benn an div yezh a veve kichen-ha-kichen, hag harp-ouzh-harp, er pezh a oa Tchekoslovakia, a gaver e penn kentañ an dastumad : n’eo ket fall kaout un tañva eus Istor ar vro evit kompren emdroidigezh al lennegezh.

N’on ket sot ouzh an dastumadoù, dre vras. Diaes eo kaout ur soñj hollek, p’eo bet strollet an testennoù-se evit reiñ ar skeuliad ledanañ posubl eus barregezhioù ar skrivagnerien. Un dra zo sklaer avat : n’eo ket deuet brud ar skrivagnerien-se betek ennomp, ha dianv eo deomp ar bras anezho, ma n’eo ket an holl.

En testennoù ez eus lod em eus kavet diaes da lenn abalamour d’ar sujedoù dibabet : pezhioù-c’hoari awenet gant mitologiezh bro-C’hres, danevelloù tennet eus eñvorennoù brezel, lakaomp. Reoù all ne zesachent ket an evezh, hep bezañ displijus. Hag ur wezh an amzer, alies, e soñjen : ya, aze’mañ, deuet eo ganti ! Barzhonegoù o skeiñ er gwenn, enno un draig kuzh, danevelloù gouest da bakañ un aergelc’h rouez…

Pa vije al levr-mañ en ur yezh all, ar pep gwellañ d’ober gantañ vije heuliañ an neudennoù : notenniñ anvioù ar skrivagnerien blijusañ ha klask traoù all ganto. Aze, en esperanteg, n’eo nemet ur seurt gwerennad-dal : n’hellin ket mont pelloc’h, pe ral a wezh. Ret eo o degemer evel m’emaint. Dastumet em eus un nebeut memestra. Ur ganaouenn da luskellat evit ur babig sklav gant Svato-pluk Cech ; un danevell bennak gant Julius Zeyer pe gant  Jakub Arbes, testennoù tener diwar-benn he bugale kinniget gant ur vaouez hec’h anv Elena Soltesova ; ur skrivagner eo dedennus e holl destennoù dindan n’eus forzh peseurt stumm e vijent : Matej Anastaz Simacek ; ar barzh Petr Bezruc ivez… re a zo evit o envel holl. Ur vuhezskrid berr a gaver dindan anv pep hini, evit muzuliañ dindan ur sell red lennegel, perzhioù mat ha fall ha levezon ar skrivagner.

Al levr-mañ, dezhañ da vezañ fonnus (tost da 350 pajennad) n’eo nemet levriad kentañ un heuliad daou. Emichañs eo nevesoc’h an testennoù kinniget en eil : ar c’hromm a ziskoueze tostaat eus an amzer-vremañ dre vras, daoust ma ne oa ket anat atav.

Anat eo d’al lenner emañ gant ul lennegezh pinvidik-bras hag he deus stummet ur bobl (pe ziv) hep ober trouz er vroioù tost. Meur a wezh on en em c’houlennet : petra a lakafemp, ni, e seurt dastumad ? N’eo ket e-barzh unan peurglok evel an hini kinniget gant Frañsez Favereau, met un dibab eus ar pezhioù gwellañ… Pep hini en deus e soñj war se, sur a-walc’h. Ur boelladenn zedennus eo.

 


Kronikoj el mia tirkesto, Christian Rivière (2005)

kronikoj el mia tirkestoEus Naoned eo an esperantegour-mañ. Strollet en deus el levr-mañ testennoù mesk-divesk, disheñvel-bras an eil re diouzh ar re all : Barzhonegoù, soñjezennoù, danevelloù berr, en o zouez div pe deir o plediñ gant skiant-faltazi.

Sot eo an den gant ar gerioù, evit doare. Gweañ a ra anezho par ma c’hell ha tennañ diouto frazennoù brav ha ster ganto, netra nemet en ur cheñch plas an troc’hoù pe ar vogalennoù. N’heller nemet bamañ rak e ampartiz. Gant se, gwelloc’h eo lenn goustad, ha gras em eus kavet e oa berr an holl destennoù-se.

Ar gwellañ anezho zo e penn kentañ an dastumad : La satana strato ; La kasistino, Metro kroniko… soñjoù dreist ‘zo, danvez danevelloù a-feson, daoust ma ne vijent ket bet astennet a-walc’h

A-hend-all n’em eus ket kavet dedennus-kenañ an diabarzh. Danvez ‘zo, ur wir bluenn ha soñjoù dibar, met n’eo bet labouret an testennoù-mañ nemet war c’hraf ar yezh. Christian Rivière n’en deus ket kemeret ar boan da vont en tu all d’ar stad a raktres, peurliesañ.

Evit ar barzhonegoù, n’em eus ket komprenet anezho holl. Unan anezho, leun a sifroù, he deus laosket ac’hanon soc’het : Tra l’aero.

Da follennata evit meizañ ar pezh a c’heller ober gant ar yezh pinvidik m’eo an esperanteg !


Jurgen, James Branch Cabell, Stadoù-Unanet (1919)

jurgenSammet eo el levr-mañ ur bern traoù n’on ket hoalet ganto. Lennet em eus anezhañ betek penn, dezhañ da vezañ tev ha stambouc’hus, peogwir e felle din kompren kousto pe gousto da belec’h en doa c’hoant ar skrivagner da gas e lennerien… Dre chañs eo dedennus ar yezh ennañ, pinvidik, resis en implij an amzerioù hag ar c’hengerioù, hag em eus kavet ennañ peadra da barfetaat ar yezh, d’an nebeutañ.

En ul lec’h bennak etre ar gontadenn hag an dezrevell harozel emañ an destenn, kaoteriad laouen mesket enni troiennoù adlavaret kar ouzh re ar Bibl tra ma amprest ar skrivagner lod eus an tudennoù (ar boudennoù, a zlefer lavaret kentoc’h) ouzh ar mitologiezh gresian hag ouzh danvez Breizh.

Jurgen zo o pourmen war e drankilite en ur soñjal en e hini gozh a vez war e groc’hen. En em gavout a ra gant unan bennak a lak ar vaouez da vont diwar-wel dre ma kav anezhañ sichant. Jurgen a ya da glask e wreg, dre zever muioc’h eget dre geuz. Kregiñ a ra ur gantreadenn hir e meur a lec’h iskis m’en em gav Jurgen gant boudoù iskisoc’h-iskisañ, merc’hed koant ar pep brasan anezho. Ret eo lavaret en deus adkavet, war e hent, e gorf den yaouank tra m’en deus miret e skiant-prenet hag e eñvorennoù a zen deuet.

Ur meni filozofiezh zo er pajennoù-mañ, emichañs, ur brederiadenn livet a fent diwar-benn an amzer o tremen, gwir dalvoudegezhioù ar vuhez, ar garantez, ha kement ‘zo. Poan em eus, koulskoude, o teskrivan an enoe en deus paket ac’hanon goude un hanter-bajennad lennadenn ha n’en deus ket kuitaet ac’hanon betek ar fin, kement m’em eus lennet meur a levr all a-raok echuiñ hennezh. N’eus buhez ebet en divizoù, anezho rambreadennoù isfilozofel astennet ken hir ha ken hir… N’eo ket dedennus an haroz, an dra nemetañ a ra, estreget dozviñ kaozioù toull, eo fleurachiñ a vaouez da vaouez…

Awenet e vije bet Terry Pratchett gant James Branch Cabell, hervez.

N’em eus c’hoarzhet nemet ur wezh, ha c’hoazh e ran, en ur lenn ar pennad-digeriñ skrivet gant an troer William Auld e 2001 : …”Eus holl levrioù Cabell, Jurgen eo an hini nemetañ a zo chomet war ar marc’had atav eus an deiz m’eo deuet a-ziwar ar wask betek bremañ. Kresket e oa bet e vrud gant ar fed, digredus d’al lenner a-hiziv, e oa bet savet prosez outañ e New-York abalamour ma oa bet kavet dizoare hag hudur. N’it ket da glask kement-se el levr avat !”. Ha me d’en em soñjal : ha posubl e vije, e gwirionez, en dije troet William Auld an 236 pajenn-mañ hep kompren o ster gwirion ? Dezhañ da vezañ skosat, ne ziskouez ket hennezh bezañ bet luskellet gant kanaouennoù hengounel, a-hend-all e ouezfe hep mar petra eo ur vazh, ur c’hleze pe ur vougev evit ar skrivagner-mañ… Seul vuioc’h m’eo pell lennegezh Jamez Branch Cabell da vezañ ken dilikat ha kanaouennoù poblek Breizh !

Pep hini a raio e soñj, evidon, Cabell ebet ken, touet eo.


La lupo sur Kapitolo, Stellan Engholm, bro-Sued (1932-1958)

lupo sur kapitoloAr suedour Stellan Engholm en deus skrivet pevar romant en esperanteg ha troet kalzig oberennoù ivez. E holl zanevelloù eo a zo kinniget el levriad-mañ, deuet a-ziwar ar wask e 1997 (embannet e oant bet a-strew e kazetennoù liesseurt a-raok).

Div zanevell a zo merket don gant levezon kontadennoù H.C. Andersen : Knabo kaj birdo / paotrig ha labous ha La branĉetoj / ar skourroùigoù.

An danevelloù all eo souezhus a-walc’h o zon. Gwelet e vez emañ ar skrivagner o ribotat e soñjoù en e benn, goustadik. E dudennoù ne heuliont ket ul linenn eeun ha n’eo ket gwall sklaer atav ar pezh a glaskont ober. Pe, m’eo sklaer, e troont chupenn, e vagont keuz rak o oberoù ur wezh m’int kaset da benn, hag ar c’heuz-se eo a cheñch o doare da welet ar bed. N’eo ket danevelloù eeunik eta, pa zigoront klas d’ar preder. Filozofek int, en ur mod.

Daoust da se, n’int ket diaes da lenn. Tapet e vez mabden war e bemdez, e munudoù e vuhez, gant se e c’hell al lenner en em lakaat e plas ar penndudenn. Taolennoù kaer eus an natur hag eus ar santimantoù a gan-hi e kreizon an unan a gaver e-leizh. Lec’h ar preder eo. A-hend-all, an diaes ma vez rannañ e vuhez gant tud all, mankoù mabden, e zaolioù-kaer aet d’ar c’hleuz zo e kreiz ar jeu. N’eus ket klodoù el levr-mañ, ne ra nemet chuchumuchiñ e istorioù e pleg ar skouarn, d’al lenner da brederiañ, ma kar.

Un nebeut testenioù diwar-benn ar skrivagner a gaver e fin al levr, kement hag hiraat ar geusteurenn. Klotañ a ra e skridoù, hervez, gant an den ma oa : tavedek, chaokan a rae e c’herioù seizh gwezh warn-ugent a-raok o distagañ. Daoust ma oa gouest da labourat buan-tre ha gant awen, pa veze ret (evit troidigezhioù da skouer), n’en deus ket skrivet kement-se a oberennoù a-hed e vuhez : un den goustad e oa dre anien.

Plijet on bet gant al levr dre vras : melkonius eo hep bezañ ankenius. An destenn on bet skoet ar muiañ ganti, Ar bleiz war ar c’hapitol, zo ken berr ma n’on ket sur e c’heller ober un danevell anezhi, daoust ma rofe hec’h anv d’an dastumad. Lakaat a ra en ur geñver emdroadur sevenadurezh Roma gant stuz al loened, gwallgaset gant mabden.


La Talpoĉasisto, Stephan Lang, Izelvroioù (2001)

talpochasistoUr wezh ouzhpenn ur romant diwar-benn an eil brezel-bed, ha n’eo ket ur souezh peogwir eo bet awenet kalz gant buhez ar skrivagner e-unan. Hennezh a oa bet ganet e Roumani e 1945, ha tec’het rak diktatouriezh Ceausescu e 1975. Kavet en deus repu en Izelvroioù, lec’h m’eo chomet da heul.

Mamm an dezreveller zo war he zalaroù : distreiñ a ra-eñ d’ar vro d’he gwelet goude pemzek vloaz ezvezañs. En ur monedone diehan etre an amzer-dremenet hag an hini emañ o vevañ, dre istor e vamm, e gerent, e amezeien kement ha dre e eñvorennoù, e kont e istor hiniennel war un dro gant Istor ar vro hag hini e bobl.

N’on ket ur mailh war an Istor, nebeutoc’h c’hoazh war hini Roumani, ha poan em eus bet o kompren ar bec’h a veze etre ar gumuniezh rouman hag an hini hungarian. Daoust da se, e kavan dedennus atav lenn levrioù lec’h m’eo digreizennet ar brezel e-keñver al lec’h m’emaon o vevañ.

Al levr-mañ, dezhañ da vezañ berr, 127 pajenn nemetken, zo skrivet mat-tre. Graet en doa Stephan Lang studioù war ar gazetennerezh, ur wezh erru en Izelvrioù : santet e vez en e skrid. Ouzhpenn bezañ un testeni istorel ez eo ivez ur romant diwar-benn klask e orin, marv ar vamm (daoust ma ne c’hoarvezfe ket el levr), hag ar sekredoù. Unan en deus an dezreveller da virout kuzh ivez.

Kriz ha dous eo war un dro : ul lennadenn fromus.

Bez ez eus eus an droidigezh esperanteg abaoe 2007.


La legisto, Bernard Schlink, bro-Alamagn (1995)

la_legistoGant Schlink em boa lennet La circoncision c’hoazh, a oa pell a vezañ ur bennoberenn, hep bezañ displijus.

Ar fed e vije awenet kalz gant buhez ar skrivagner e-unan eo a ro pebr d’ar romant-mañ, Al lenner, emichañs. Hennezh a zo war un dro un dezrevell-deskiñ, ur romant karantez, ur romant diwar-benn ar brezel, ur preder diwar-benn ar vuhez, ar gablusted, ar giriegezh, kontet gant gerioù resis ha fromus, en un endro restaolet seul welloc’h m’eo an hini rik m’en deus bevet Bernard Schlink d’ar mare ma oa a-oad gant an dezreveller. Pep tra a son gwirion, ha daoust da se e teu nerzh ar faltazi da wellaat ar vuhez, en em gav degouezhioù a skoulm gwelloc’h an itrik. Mont a ra kalz pelloc’h eget un dezrevell-vuhez.

Ur soñj diazez a sturia an traoù hag a ro e liv dreistordinal d’ar romant, en dije gellet kaozeal eus ar brezel evel nousped hini a-hend-all.

A-benn ar fin e teuan a-benn da gompren, gant Al lenner / La legisto, perak en deus graet kement a verzh Bernard Schlink gant al levr-mañ ha betek ar Stadoù Unanet. Rastellet en deus ur bern prizioù lennegel. Lennet e vez buan, hag en eskemm, e chom pell er spered. N’eo ket ur souezh e seblantfe e levrioù all bezañ divlaz goude an taol-kaer-se : ret eo lenn anezho e skeud e bennoberenn emichañs.


La dua invado de Marsanoj, Arkadi ha Boris Strougatski, bro-Rusia (1966)

dua invado de marsanojKlevet em boa e oa liammet etrezo holl romantoù skiant-faltazi ar vreudeur Strougatski (Arkadij ha Boris Strugackij en Esperanto), dre se em boa spi da gavout en hennezh respontoù da c’houlennoù a oa savet en va fenn da heul ar c’hentañ romant em boa lennet diganto : La loĝata insulo. Gant ar souezh, em eus komprenet ne c’hoarveze ket tamm ebet an div istor en hevelep bed.

War an douar emaer o c’houzañv “Eil aloubadeg ar Veurzhidi“. Iskis-tre eo an endro deskrivet : holl dudennoù ar romant a zo dezho anvioù gresian, un dendarv kig hag eskern eo a ra war-dro naetaat kêr, glas eo an ed hag ar bara mod Meurzh… Met estreget an traoù anat-se, emaer en ur bed boutin, betek re. Ar benndudenn, war e leve, zo ur paotr kozh disoursi ne dro e soñjoù nemet tro-dro d’e vuhez pemdez : chikanoù gant e wreg, merc’h dirollet o chom en e di c’hoazh, chikanoù all gant e vignoned kozh a adkav e ostaleri plasenn ar gêrig, ha, dreist pep tra, e zastumadeg timbroù. An traoù-se, lakaet er penn a-raok, a goach tamm-pe-damm ar pezh a fellje d’al lenner gouzout, plantet m’eo bet naon ennañ gant titl al levr. Arabat krediñ, avat, e vije kement-se teukerezh a-berzh ar skrivagnerien. Un arouez eo tregasoù bihan Apolono ouzh sentidigezh dall an dud ha ne fell ket dezho koll o aezamantoù evit mont d’en em gannañ ouzh ur politikerezh direizh -un tem diouzh ar c’hiz ken ez eo, eta.

Apolono hag e vignoned a sell ouzh staliadur ur stad hollvelielour tro-dro dezho gant kement a santimant hag un tropellad saout ouzh ar marc’h-du o treuziñ o frad. Kaer en deus Apolono skrabañ e benn, ne wel ket pelec’h emañ ar gudenn. Direbech eo-eñ.

Plijus eo lenn an deizlevr-mañ, hag a lak al lenner war evezh pa ne gompren ket diouzhtu petra zo da c’hortoz. Maget eo ar suspens gant un ambiañs un tamm distabil, drol, en em stalia a bajenn da bajenn. Ne darzh morse ar vombezenn, evel an tropelladoù loened-korn ha ne zispac’hont ket enep an dud a c’horvo anezho… Da dostaat eo ar romantig-mañ eus danevell verr Franck Pavloff Matin Brun a-fed ster, daoust ma vije kalz muioc’h a faltazi e oberenn ar vreudeur Strougatski. Ret eo kaout soñj emañ ar skrivagnerien eus bro-Rusia, hag eo bet berzet o levrioù eus 1969 betek ar bloavezhioù 1980 : emichañs en deus pouezet hennezh en diviz. Gellout a c’heller mont pelloc’h gant c’hoari al levrioù-kar : emichañs eo titl al levr ur serr-lagad ouzh romant Orwell La guerre des mondes ; koulskoude, n’heller ket chom hep soñjal en Atant al loened kennebeut (Atant an dud e vije aze !). Evit ar fent, tennañ a ra ouzh Nikolazig gant Sempé, war-bouez emañ ar vandennad galimanted war e leve.

Kalz eus levrioù ar vreudeur Strougatski zo bet lakaet e galleg, hennezh en o zouez (La seconde invasion des martiens).


Vualo de l’silento, Ĝura, Bro-Frañs (1990)

vualo de l'silentoEmbannet eo bet troidigezh esperantek Le voile du silence e 1997.

He buhez a gont ar ganerez kabil Djura el levr-mañ. Erru eo hi e Frañs pa oa 5 bloaz, ha dre se eo gwriziennet e div sevenadur. He zud, avat, zo chomet giz kozh. Evel kalz muzulmanezed bihan, Djura, plac’h anezhi, n’eo ket un danvez lorc’h evit he familh ; er c’hontrol. Gwallgaset e vez gant he zad hag he breudeur, ha ne vez ar merc’hed tro-dro dezho nemet da vezañ implijet ha korvoet ganto. Ma ne gred ket merc’hed ar metoù-se sevel o fennoù, Djura n’eo ket evit sentiñ didrouz, seul vuioc’h ma teu da vezañ speredek ha desket. Ur stourm hir war-zu ar frankiz eo a ginnig deomp, ur stourm dañjerus ha doanius, dreist-holl pa sav a-enepti kement ezel eus he familh en deus skoazellet ha cheriset, betek klask he lazhañ.

Da dostaat eo al levr skoüs-mañ diouzh Devet ez vev, met en ur mod em eus kavet spontusoc’h hennezh peogwir e tremen al lodenn vrasañ eus an istor anezhañ e Pariz, da lavaret eo e c’hoarvez seurt traoù just amañ dindan hon daoulagad, war dreuzoù hon tiez, ha n’omp ket evit sikour ar merc’hed-se. Hirisaat a ra ar blev pa soñjer.

Tostoc’h e oa al levr-mañ ouzhin peogwir he deus kresket Djura e bed va yaouankiz a-fed sistem-skol ha meskaj sokial. Dimeziñ a ra gant ur breton eus Sant-Ke-Porzh-Olued, ha sonerez a-vicher e teu da vezañ : kement-all a binvidigezhioù a lak anezhi muioc’h e par ur vignonez eget e hini un estrañjourez.

Un testeni kreñv ha fromus, hep n’en em gollfe er santimantoù, eo hini Djura. Un destenn skrivet diwar ezhomm, pa ne chome hent all ebet dezhi da stoliañ hec’h amzer-dremenet. Santout a reer n’eo ket n’eus forzh piv ar vaouez, gouest eo da zielfennañ an traoù, da gas ur gwir stourm da benn, hag estreget eviti, pe e vije dre he fozioù skrivet pe dre ar re a gan.

N’eo ket gwall hir an dezrevell, seul lemmoc’h a se. Gellout a reer selaou ar skrivagnerez gant he strollad Djurdjura e meur a lec’h war ar rouedad : un doare brav da echuiñ al lennadenn ha da walc’hiñ e guriusted diwar-benn ar skrivagnerez.


Urd Hadda murdita !, Deck Dorval, bro-Velgia (1990)

Urd_Hadda_murditaDindan an anv-pluenn Deck Dorval eo kuzhet un triad mignoned : Frans van Dooren, Jef Beeckmans ha Jos Deckkers, o deus skrivet dindan 6 dorn 4 romant-polis esperantek. Dre un taol dichañs em eus kroget gant ar pevare hini hag a zo brudet evit bezañ unan eus an daou wellañ. Techet eo bet Deck Dorval, e romantoù ‘zo, da implijout un esperantek re “chimik”, erru dre se digomprenabl, ar pezh a ya a-enep da spered ar yezh. Aes eo Urd Hadda murdita ! da lenn.

Siwazh, m’eo al levr-mañ esparadenn ar rummad, em eus kavet anezhañ dipitus-bras. Mont a ra gorrek-tre, en ur chom koulskoude war-ziavaez. An tudennoù n’em eus kavet doare ebet d’en em ober outo ; n’eus koulz lavaret nemet paotred anezho, heñvel a-walc’h an eil re ouzh ar re all pa reont holl an hevelep micher pe dost. An den lazhet n’eus ket abeg d’e leñvañ. Ouzhpenn-se, gant ar metoù kinniget, gant ar buhezioù a daoler ur sell outo, eo diaes deiziata itrik al levr-mañ a zo c’hwezh ar c’hozh warnañ hag a c’hellfe bezañ lec’hiet ur c’hantved kent hep ober kalz droug d’an istor. An doare da welet ar merc’hed, peurgetket, a zo dic’hizet-kenañ. Pa vez anv eus SIDA e komprener eo ur romant eus e vloavezh, a-benn ar fin, met n’eo ket splann.

Enouiñ a reer start ! Poan em eus bet oc’h echuiñ, daoust ma vije skrivet sklaer ha ma vije un tamm fent a vare da vare, da saveteiñ ar peurrest…

Sed aze, moarvat, kudenn al lennegezh embannet war-eeun er yezhoù bihan-niver. Gellout a ra bezañ mat pe… na vezañ ket… kudenn mil anavezet ganeomp brezhonegerien…

Pa soñjan e chomo tri din da lenn, e c’hwezh an digalon ennon !