Tag Archives: kervella

An tri c’hañfard, Goulc’han Kervella (2018)

Ur wezh e oa bet aterset Jimi Hendricks gant ur c’hazetenner diwar-benn ur bladenn nevez. “Ha n’ho peus ket aon e vije re heñvel ouzh Jimi Hendricks ?” emezañ, kement ha lavaret ne oa ket nevez-nevez ar geusteurenn marteze… hag ar gitarour da respont : “ME eo Jimi Hendricks”.

Ne vo ket rebechet ouzh Goulc’han Kervella skrivañ diouzh e vod eta, p’en gra mat.

El levr-mañ, skrivet evit skolajidi 11-12 vloaz, e implij ar skrivagner ur rekipe kozh en deus lakaet ac’hanon da soñjal en Three men in a boat. Lakaet e vez tri boulom farsus war an hent evit dizoloiñ ar vro hep kavout hir e amzer o selaou an heñcher, ha dav dezhi. Perzhioù ur gontadenn zo d’ar romant, marellet gant hanezennoù, mojennoù, deskrivadurioù savadurioù kozh ha lec’hioù touristel a-bouez, etre Leon ha Kerne.

N’on ket desachet tamm ebet gant ar c’hontadennoù, met kavet em eus farsus a-walc’h va zroiad-gweladenniñ, evel va mab 11 vloaz, daoust m’hor bije santet mat, hon-daou, tu kentelius an afer.

Plijus eo da lenn da n’eus forzh peseurt oad, hep terriñ e benn, gras da stek ar skrivagner.

Advertisements

Temptadur ar c’hloareg Frañsez, Goulc’han Kervella (2018)

Er romantig-mañ en deus drevezet Goulc’han Kervella hini klasel Youenn Drezen, Sizhun ar breur Arturo. Lec’hiet en deus an istor en e endro boaz, an aber Ac’h, hag en ur c’hamp krennarded katolik a bleustr e-pad ur sizhunvezh war ur pezh-c’hoari. Da verañ ar c’hamp, ur c’hloareg yaouank, Frañsez, hag ur vamm a familh.

Ul levr pinvidik eo war meur a geñver. War zigarez dedennañ ar grennarded, e vez roet ur bern titouroù war al lec’h, ken e-keñver geografiezh hag istor hag e-keñver hengoun. Tennet en deus e vad Goulc’han Kervella eus romant Youenn Drezen a-fed stumm hag a-fed spered. Degaset eo ar garantez gant elevez, en un doare skañv met efedus.

Plijet bras on bet gant ar romant, em eus kavet kizidik ha brav.

Div evezhiadenn memestra.

N’eo ket a garantez e vez anv er romant-mañ, met a c’hoant. Ar paotr a zesach evezh ar c’hloareg ne vez anv nemet eus e neuz, eus e gorf. Evel-just, hennezh, evel Palmira, zo ur skeudenn : Ar Paotr (gay), tra m’eo Palmira Ar Vaouez. Met kavet em eus un tamm domaj na vont ket pelloc’h eget ar pimpatrom-se, ken boutin ma teu da vezañ … dienkorfet.

A-hend-all on bet souezhet gant ar gerig-kinnig a gaver e penn kentañ al levr : “Trugarez vras da bPierrette Kermoal hag Aber o vezañ asantet embann al levr-mañ war un danvez divoutin e brezhoneg”. Ha va spered o kantreal. Perak ez eus ezhomm da lakaat seurt frazenn ? Ha nac’het e vije bet al levr gant tiez-embann all ? Ar pezh a vije spontus. Un dra zo sur, ar frazenn-mañ a gomz eus traoù n’em eus ket c’hoant e vije anezho. Kondaonet eo bedig ar vrezhonegerien da chom warlec’hiet eta ? Asantiñ d’an heñvelreviadelezh ha d’an heñvelreviaded, n’eo ket bezañ atav o stourm evito, just na ober anv eus o sekselezh, evel ma ne vez ket ezhomm da embann war ar groaz, demat, me zo hetero ! pa gejit ouzh unan bennak. Neuze, e brezhoneg emaer c’hoazh o tizoloiñ ar bed, oc’h en em zigareziñ da skrivañ lennegezh “araokour”, hag oc’h ober penn-mouzh pa ne chom ket hetero an testennoù ? Gant ar vezh…

Me fell din bevañ va brezhonegerezh en un doare digor war ar bed ha war perzhioù dibar pep hini, ha lenn skridoù a denn ouzh n’eus forzh petra, hep digarezioù, hep trugarekadennoù. Poent eo tizhout an oad gour.


Aada ha Narki 2 : Etrezek an inizi, Goulc’han Kervella (2014)

Evit bezañ sur da gompren mat, ha peogwir e kave din em boa c’hwitet war un dra bennak ar wezh kentañ , em eus adlennet kentañ levrenn Aada ha Narki a-raok tapout krog en honnezh.

A-benn ar fin n’ez eus ket diforc’hioù bras etrezo, ha chom a ran gant va soñj kentañ : n’on ket entanet. Kompren a ran ar c’hoant a zo gant an aozer da vont (pe da lakaat mont) donoc’h e-barzh anaoudegezh ar vro, dre ergerzhout ar grez ragistorel. Al levrioù-mañ o deus perzhioù mat e skridoù all a-hend-all : yezh splann ha pinvidik war un dro, gwriziennet met klasel.

Met mont a ra re vuan an traoù, moarvat. An doare “Aada, mab an amzerioù skoemp” a gavan un tamm hegasus. Test eo ar paotr, gant e zaoulagad digor bras war ar bed, eus dizoloadennoù a raio berzh e-pad kantvedoù. Kammedoù kentañ ar pesketaerezh aozet, ar gounid plant… kelennus eo, mat. Met marteze ez eus re a draoù en un taol. Hag eus un tu all, e vank an tudennoù a zonder, ha ne vez staliet eskemm nes ebet etre al lenner hag int.

Al levrioù-mañ a zegemeran muioc’h evel doareoù senarioioù eget evel oberennoù echu a-benn ar fin. Efedus int, gant pimpatromoù tud aes da anavezout ha da implijout, met n’eus ket kalz buhez enno.

Dont a ra marteze eus ar fed n’on ket ar publik eo bet skrivet al levrioù-mañ evitañ.


Divroañ, Goulc’han Kervella (2009)

Ar chañs em boa bet da welet ar pezh-c’hoari-mañ gant va daoulagad. Un eñvorenn fromus.

Savet eo diwar taolennoù gwriet kichen-ha-kichen : n’eus haroz ebet, nemet skouerioù tud a c’hellfe bezañ n’eus forzh piv en hevelep degouezhioù. Taolet e vez gouloù war 5 maread istorel m’eo bet kuitaet Breizh gant bretoned n’o doa mui peadra da vevañ. Aet int da labourat e mengleuzioù Trelaze e kreiz an XIXvet kantved, loc’het o deus war-zu ar C’hanada e penn an XXvet, diskennet int da gavout douaroù gwelloc’h en Dordogne tro 1920, aet int da Amerika e fin an XXvet kantved ha pelloc’h, hag ivez da Bariz, niverus. Diskouezet e vez an enkadenn, an dibab graet gant lod da vont da heul o hunvreoù pa n’o deus netra ken da dennañ diouzh o bro, hag an disouezhadenn, alies. Kousto pe gousto e ra pep hini e doull, hag e teu da vezañ diaes kuitaat ar vro-degemer evel m’eo bet diaes kuitaat e vro c’henidik, ur mare zo bet.

E-tal d’an arvestoù-se e vez kinniget ivez arvestoù ma tepegner estrañjourien oc’h erruout e Breizh, hag an degemer a vez graet dezho. Dibabet en deus Ar Vro Bagan chom pozitivel ha digor, diskouez eo Breizh ur vro degemerus (nemetken).

Ar gentel da dennañ eus an holl blanedennoù-se eo n’eo ket un ebat kuitaat ar vro emaer gwriziennet enni, ha pa vije un dibab, ha pa vije deuet ho pro da vezañ ho enebour dre ne c’hell ket mui ho tegemer. Lakaat a ra d’en em soñjal war ar plas a gemer hor bro c’henidik en hor c’halon hag en hor c’hempouez. Ha lakaat a ra an arvesterien, hag al lennerien, da advevañ pajennadoù eus istor Breizh.

Eeün eo a-ratozh, graet evit skeiñ, memes gant empennoù n’int ket gwall zesket marteze. Soñjet eo evit ar bobl. Gellout a rafe, dre se, bezañ un tammig borodus. Met stil a zo, forzh pegement, gant Goulc’han Kervella, a oar lakaat ar gerioù eeünañ da lufrañ… asambles gant an daoulagad. Kaer !


Mojenn ar vuhez hag ar marv, Goulc’han Kervella (2016)

Kredet em boa e vije dreist-holl mojennoù kozh aztommet el levr-mañ ha n’em boa ket gwall c’hoant d’e lenn.

Ur souezhadenn em eus bet eta. Mat em eus kavet addizoloiñ an teir mojenn bet dastumet gant Anatol ar Braz hag azasaet en ur brezhoneg komprenabloc’h evit skolajidi hag ur pedervet hini diwar-benn seblantoù. Dibabet int bet a-zoare, disheñvel an eil re eus ar re all ha mat da lakaat ar gaoz war ur bern traoù sevenadurel hag ar vuhez pemdez gwezhall. Ar peder danevell all n’int ket holl danevelloù diwar-benn genel, ar pezh a zo boutin etrezo eo ez int istorioù Nedeleg, gant pe hep ganedigezh. Hag an eil tra boutin, eo e pledont holl gant buhez tud munut, tud disoñjet gant ar gevredigezh, dilezet ha reuzeudik. Daoust ma vije disheñvel-mat o endro ez eus kalz kerentiezh etrezo eta.

Mat em eus kavet al levr, dudius, disheñvel ha fromus alies en eil lodenn.


Mari-Vorgan ar Glandour, Goulc’han Kervella (2016)

mari-vorgan-ar-glandourEvit ar pezh a sell ouzh an tu pedagogel, n’eus netra da rebech ouzh al levr-mañ : gellout a reer harpañ war ar romant evit lakaat ar gaoz gant ar re yaouank (4vare-3de klas kentoc’h, ma n’eo ket koshoc’h) war ur bern sujedoù a denn da ekonomiezh Breizh, d’ar saotradur, ha tostoc’h ouzh va c’halon, da romant Roparz Hemon Mari-Vorgan. Ur seurt kerentiezh a zo ivez gant istor Glas Meur Luc Besson a bermet sevel liammoù dedennus gant ar c’hleweled… Ha n’eo na brezhoneg saout, na brezhoneg moc’h a vo lennet gant an deskarded el levrig-mañ, se zo sur.

A-hend-all n’em eus ket kavet dedennus-tre an istor, daoust ma vije ur meni enklask-polis o klask broudañ da dreiñ ar pajennoù memestra… hag ar meskaj gwirvoud ha faltazi n’eo ket eus ar soutilañ.

Digomprenus eo din e vije bet harzhet ouzh TES embann ar romant-mañ : n’eo ket un oberenn stourm, estreget ar fed e vije skrivet e brezhoneg…

Ul levr mat eo evit an implij eo bet dediet dezhañ, ha mat pell ‘zo !


N’eus ket a garantez eürus, Goulc’han Kervella (2015)

n'eus ket a garantez eurusUr romant aes ha plijus da lenn eo hennezh, daoust ma ne vije ket gwall nevez an temoù a vez pledet ganto ennañ. Re eeun em eus kavet anezhañ, betek en e ditl, met soñjet em eus eo abalamour m’eo bet skrivet evit ar grennarded marteze… pe an dud kozh, dezho kalonoù tener…

Daoust ma vije gwirion an tudennoù hag ar pezh a santont on souezhet ur wezh ouzhpenn gant skritur Goulc’han Kervella er romant-mañ. Dezhañ da vezañ den a c’hoariva, ne ziskouez ket kaout c’hoant da lakaat e dudennoù da gaozeal. Eus komz-plaen, e tremener da gomz-muioc’h-eget-plaen ! Gwelet a ran mat eo un dibab, met souezhus e kavan anezhañ peogwir e lak an destenn a-bezh da vezañ unton a-walc’h, daoust da vraventez ar yezh ha ne chom ket mui da brouiñ.

A-hend-all eo resis, frammet mat, eoriet-mat e bro-Bagan, ha ma ne vez ket lennet gant entan, ne vo ket gant enoe kennebeut.


Melfeta e Plougastell, Goulc’han Kervella (2013)

melfetaeplougastellPlijet on bet dre vras gant ar seizh danevell-mañ : en em dennañ mat a ra Goulc’han Kervella gant ar stummoù berr. Ijin ‘zo, fent, daoust ma vije divinet re vuan ar pezh a c’hoarvezo peurliesañ (nemet en danevell gentañ, on bet souezhet ganti). Abalamour da se e kav din eo gwan an titloù peogwir e roont alies alc’hwez ar skrid a-bezh.

Ma n’eur ket souezhet gant an itrik n’eo ket kalz tra : ne enoeer ket forzh penaos.

Karet em bije kaout un daolenn eus an danevelloù e tu pe du eus al levr.


Armorica Breizh, Goulc’han Kervella (2012)

Morse ne vezer dipitet pa z’eer da sellet ouzh un abadenn bennak gant Ar Vro Bagan. Hag o lenn al levr-mañ em eus maget keuz o vezañ chomet hep mont da welet honnezh.

N’eo ket al levr a goñsolo ac’hanon. Brav eo avat, ennañ testenn ar pezh-c’hoari a-bezh, skeudennaouet gant luc’hskeudennoù tennet e-pad an arvest. Met bez ez eus anezhañ ur produ diveret kentoc’h, an draig a brener goude an abadenn evit nompaz kuitaat al lec’h goullo e zaouarn, goude un abardaevezh fromus hag entanus.

An tammoù divizoù, korf-eskern ar pezh-c’hoari, zo kasaüs a-walc’h da lenn gant o goulennoù bubu faos (kement ha kenteliañ gwelloc’h, hag efedus eo) hag o displegadennoù istorel, daoust ma vijent skañv evel ma tleont. Hegasus e kavan ivez ar fent jedet da zegouezhout el lec’h-mañ-lec’h eus an abadenn : dre lenn e tremen fall a-walc’h, ponner un tamm.

Ma santer ur gwir vestroniezh, ma tesker ur bochad traoù, e chom serr ha sec’h an destenn d’an hini n’en deus ket gwelet an abadenn. Albom-eñvorennoù an douristed hag an dud niverus o deus kemeret perzh enni eo kentoc’h, evel kalz a levrioù all embannet memes mod gant Ar Vro Bagan.


Laenneg medisin, Goulc’han Kervella (1985)

Diellet-meurbet ha leun a ouiziegezh eo al levr-mañ a gont buhez ha dizoloadennoù mezegiel Laenneg, un den dedennus ken e oa dre e demz-spered hag e liesvarregezhioù. Aes eo da lenn koulskoude, da gentañ dre m’eo flour hag eeun brezhoneg Goulc’han Kervella a-viskoazh, da eil dre m’eo rannet al levr e pennadoù berr, berr tre zoken a-wezhioù. Gwir eo e aesa al lenn peogwir e c’heller troc’hañ e lennadenn n’eus forzh pegoulz hag adkemer ken aes ha tra. Koulskoude ez eus kavet din meur a wezh em bije bet muioc’h a blijadur o lenn ur skrid muioc’h linennek, o veskañ an holl feskadoù a yae d’ober e vuhez kentoc’h eget kinnig anezho  e kelligoù distag an eil re eus ar re all. Chomet on gant doare-ober an naontekved kantved war ar poent-se, ‘m eus aon, p’eo modernoc’h a se doare Kervella da gas e zezrevell.

Forzh penaos eo un deuzar e lenn hag em eus desket ur bern traoù. Ul levr prizius, daoust d’e oad.