Tag Archives: ifern

Troiad en ifern, Mich Beyer (2017)

Er romant-mañ e adkaver ar pezh a ra priz romantoù Mich Beyer : ur yezh uhel he live met c’hwek da lenn, ur studiadenn resis eus psikologiezh an tudennoù, ur framm klasel, ar stek da lakaat ar suspens da greskiñ…

Kouskoude on krog da vezañ hegaset un tamm gant an temoù leitmotiv a gaver e kalz eus he romantoù : enezenn, heñvelreviadelezh… (met da belec’h an diaoul eo aet ar c’hazh ?). Evel-just e c’hell ur skrivagner bezañ dedennet gant an dodenn-mañ-dodenn a-hed e vuhez, met n’eo ket e mod-se e santan an traoù amañ, kentoc’h un doare “tro ret”(desired shape), dedennusoc’h da grouiñ eget da lenn marteze. Lemel a ra un tamm eus ar blijadur dizoloiñ, dre ma serr an dremmwel.

Un dra heverk er romant-mañ eo na weler ennañ nemet merc’hed -war-bouez er pennad diwezhañ. Hennezh on bet dipitet a-walc’h gantañ, engortoz e oan e tegasfe ur sell nevez war an afer met ne ra ket. Gellet e vije bet espern anezhañ.

Chom a ra ar romant plijus da lenn atav, lonket e vez en un tenn, kenkoulz hag e ziagentourien.

Advertisements

Porzh an ifern, Youenn Olier (1982)

Romant diwezhañ Youenn Olier eo. N’eo ket gwall aes da lenn abalamour d’e stumm : n’eo ket ur gwir levr met ur pakad follennoù biziataet gant ur mekanik da skrivañ, klochedet ha paket en ur golo divalav a-walc’h. Niverenn 150 Imbourc’h eo e gwirionez, setu perak.
Sañset eo bezañ ur romant skiant-faltazi c’hoazh, met e gwirionez n’eus nemet un nebeut pajennoù o tremen e penn kentañ ar XXIvet kantved. Ur c’helenner yaouank en em gav gant un den kozh a gont e vuhez dezhañ : pep tra a dremen en amzer dremenet eta adal ma krog ar c’hozhiad gant e gofesadenn. E vuhez-pad en deus klasket enebiñ ouzh madelezh hag hollc’halloud Doue : en e gest a c’halloud e klask en em lakaat par da Zoue e-unan.
Ur seurt euzhvil eo an den : skrijus eo ar pezh a gont eus e vuhez. Peadra da sevel ul levr gwallzedennus, gant suspens. Ne oa ket pal ar skrivagner avat : n’eo ket ur romant-ober. Kontet e gouloù savboent an emsaver bredoniour ha teologian ma oa Youenn Olier eo gwall bonner da ziazezañ. Soñjoù mouk, gwisket gant un nebeut fedoù difetis, testenn re helavar o tegemer randonennoù hag ambreadennoù difin tostoc’h ouzh balboterezh un deizlevr, depegnoù stamboc’hus : koumoulek em eus kavet ar pezh en doa c’hoant ar skrivagner da lakaat da dremen. M’en dare hag-eñ ez eus bet kalz a dud o vont betek ar fin…
Lakaet ‘n eus ac’hanon d’en em soñjal war tudennoù romantoù Youenn Olier : re glok e kavan anezho, ne oar ket tennañ diouto un nebeut perzhioù anat da stagañ al lenner outo. Tudennoù re wirion int en ur mod : luziet eo o soñjoù evel hon re ; en em glask hag en em goll a reont en o c’hest evit reiñ ur ster d’o buhez. Perzhioù denel a vank dezho re alies ivez, daoust ma ne vijent ket anti-harozed kennebeut : n’int ket sichant, gwallgas a reont o mignoned pe o mignonezed… n’o deus netra dreistordinal, ha dipitus eo. Evel just e c’hell bezañ un dibab lennegel met domaj eo e vije treset e holl harozed hervez ar memes pimpatrom.

Ur gudenn zo gant ar merc’hed ivez : n’eus nemet ar c’harantezioù n’heller ket tizhout a vije hoalus. Ar maouezed a vever ganto zo heskinus, ar mammoù a wallgas o bugale, emaer en ur bed 100 % evit ar baotred. Bedoù du-pod a soub e lennerien enno.
Me soñj din eo mat lenn pep hini eus e romantoù daoust da bep tra. Pinvidik mat int, hag a dra-sur ne vint ket komprenet er memes mod gant an holl.


Plac’hedigoù o lêr rous hag Ifern yen ha merc’hed klouar, Yann Gerven (1995)

plac'hedigoù o lêr rous

Danevelloù diouzh an druilh, hag ar re-se n’int nemet ar re gentañ embannet peogwir e kendalc’h Yann Gerven da skrivañ. Kalz a blijadur em boa bet o lenn e zanevelloù ar wezh kentañ, peogwir int yaouank ha modern, ha skrivet en ur yezh dezhi ul live hag ur blaz ne gaver gant skrivagner all ebet. P’em boa o adlennet un nebeut bloavezhioù war-lerc’h em boa kavet hegasus lod anezho : krog oan da vout skuizh gant an temoù ‘m eus aon.
ifern yen 3

Arabat klask donaat re, m’eo uhel al live gouiziegezh, n’eo ket tre ar memestra gant live an istorioù : pal pennañ ar skrivagner zo lakaat an dud da c’hoarzhin e brezhoneg yac’h, ha dont a ra brav gantañ.
Yann Gerven en deus ur stil dezhañ e-unan a anavezer diouzh ar c’hentañ sell, ha ne vezer ket diwasket en ur lenn e ijinadennoù : n’eus ket kalz a skrivagnerien vrezhonek a c’heller lavaret kement-se diwar o fenn

Soñj ‘m eus em boa kavet diaes an danevelloù-se da lenn ar wezh kentañ, goude 3 pe 4 bloaz a gentelioù brezhoneg. Ret eo lavaret ez eus kalz a c’hoarioù-gerioù ha traoù a seurt-se, c’hwitet e vez war lod anezho er c’hentañ lennadenn (Lennet ‘p eus mat an titl ? Gwelet ‘poa ?)…