Tag Archives: Ĉe

Ce qu’ils n’ont pas pu nous prendre, Ruta Sepetys, Stadoù Unanet (2011)

Ce qu’ils n’ont pas pu nous prendre (titl orin : Between shades of grey) zo ur romant evit ar yaouankiz skrivet diwar fedoù gwir. Tad Ruta Sepetys a oa ur repuad eus Lituani. Goude d’ar skrivagnerez bezañ bet o weladenniñ tud eus he familh chomet er vro eo savet he c’hoant skrivañ.

Kontañ a ra istor ur plac’h yaouank 16 vloaz, Lina, hag he familh : he breur yaouank 11 vloaz, Jonas, o mamm hag o zad. Kregiñ a ra al levr dres d’an noz m’eo arestet ar familh. Renad Stalin ne oa ket tener ouzh ar re a itrike a-enep dezhañ, memes en un doare skañv. Goude un hir a veaj e bagonioù-loened ez int kaset, gant kantadoù a familhoù all, da labourat e kolkozhoù Siberia. Gouzañv a reont gant ar yenijenn hag an diouer a voued, pa ne varvont ket gant ar skuizhder hag ar c’hleñvedoù. Padout a ra bloavezhioù.

Evit un den gour, ar fedoù kontet (deportadur, kamp-labour) zo anavezet dija, daoust ma vije lakaet kreizenn an itrik pell e reter ar pezh a lennomp peurliesañ. Met dibab ar skrivañ evit ar yaouankiz a ro d’an dezrevell ur splannder n’eus ket en istorioù-buhez bevet gant an dud o skriv. Dibab al linennoù puraet ez eo, e-keñver munudoù al luc’hskeudenn. Reiñ a ra d’ar skrid un ton kazi barzhoniel, en desped d’an euzh ha d’ar marv o kantreal.

Deuet eo brav gant ar skrivagnerez, a zeu a-benn da fromañ ha da gelenn war ar memes tro. Ar romant, troet e ouzhpenn 30 yezh, zo mat da vezañ lennet da n’eus forzh peseurt oad, adalek ar grennardiezh.

 

Advertisements

Ĉe la koro de la tero, Edgar Rice Burroughs, Stadoù-Unanet (1914)

koro de la teroUl lusk iferniet, un doare da gontañ dispar, un ijin dichadennet : plijusat levr da lenn ! Evel-just e toug al levr-mañ merkoù sevenadurel e amzer : ar re zroug, pa ne vezont ket euzhviled, eo du o c’hroc’hen. Iskis eo ar skeudenn en deus ar skrivagner eus ar maouezed, paourkaezh traoù dizifenn ha koantig n’eus ket kalz tra d’ober ganto nemet o gwareziñ hag o c’hounit da c’hellout dimeziñ ganto. Hag ar spered trevadenniñ a  ren oberoù an daou ergerzher n’eo ket gwall entanus kennebeut. Met pa c’heller relativizañ ha chom hep reiñ re a bouez d’an traoù-se, stag ouzh an deiziad-embann, ez eus ur blijadur wir ha ledan da dennañ eus al lennadenn-mañ.

Hini kentañ ur rummad 7 romant eo, kelc’hiad Pellucidar, a dremen e kreiz an douar en ur bed evel hon hini war-bouez un nebeut munudoù… ha n’eo ket ken diorroet ha gorre an douar, p’eo ragistorel an endro dre vras.

Meur a wezh e c’heller soñjal en Brezel an tan evit al lodennoù a dremen en natur. Darvoudoù all zo tostoc’h eus ar skiant-faltazi. Itriket brav eo an istor ha gwall strobet an haroz er fin, kement ha reiñ c’hoant da vont pelloc’h ganti. Efedus-meurbet eo ar faltazi-diskiant-se, skrivet gant unan eus tadoù ar skiant-faltazi, just a-walc’h. Da zizoloiñ !